Điện mặt trời mái nhà được mở khóa nâng giới hạn bán điện dư lên 50%

Việt Nam - Chính phủ vừa ban hành chính sách mới cho phép nâng tỷ lệ điện dư từ hệ thống điện mặt trời mái nhà được phép bán lên tối đa 50%. Đây được xem là bước điều chỉnh quan trọng, tạo thêm động lực cho mô hình tự sản xuất tự tiêu thụ phát triển, đồng thời góp phần khai thác hiệu quả nguồn năng lượng tái tạo phân tán trong bối cảnh nhu cầu điện tiếp tục tăng.

Bối cảnh phát triển điện mặt trời tại Việt Nam

Trong những năm gần đây, Việt Nam đã đạt được những thành tựu đáng kể trong việc phát triển năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện mặt trời. Tính đến cuối năm 2022, tổng công suất điện mặt trời đã kết nối lưới điện quốc gia đạt khoảng 19.500 MW, trong đó điện mặt trời mái nhà chiếm khoảng 9.500 MW.

Tuy nhiên, chính sách trước đây chỉ cho phép các hộ gia đình và doanh nghiệp bán lại cho lưới điện quốc gia phần điện dư không sử dụng được, với giới hạn tối đa là 20%. Điều này đã làm giảm đáng kể hiệu quả kinh tế của các dự án điện mặt trời mái nhà và hạn chế sự phát triển của mô hình này.

Chi tiết về chính sách mới

Theo quyết định mới ban hành, các hộ gia đình và doanh nghiệp lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà sẽ được phép bán lại cho lưới điện quốc gia phần điện dư với tỷ lệ tối đa lên đến 50% sản lượng điện sản xuất được. Chính sách này có hiệu lực từ ngày 01/06/2023.

Cụ thể, các hộ gia đình và doanh nghiệp sẽ được:

• Sử dụng miễn phí phần điện sản xuất được tiêu thụ trực tiếp
• Bán lại cho lưới điện quốc gia phần điện dư với giới hạn tối đa 50%
• Được hưởng giá bán điện ưu đãi theo quy định hiện hành
• Được hỗ trợ kết nối lưới điện đơn giản và nhanh chóng

Bảng so sánh chính sách cũ và mới

Ý nghĩa và tác động của chính sách

Việc nâng giới hạn bán điện dư lên 50% được đánh giá là một quyết định mang tính đột phá, sẽ tạo ra nhiều tác động tích cực:

• Tăng hiệu quả kinh tế: Các hộ gia đình và doanh nghiệp sẽ thu được thêm nguồn thu từ việc bán điện dư, giúp rút thời gian hoàn vốn cho dự án điện mặt trời mái nhà.
• Thúc đẩy phát triển năng lượng tái tạo: Chính sách sẽ khuyến khích nhiều hộ gia đình và doanh nghiệp đầu tư vào điện mặt trời mái nhà, góp phần tăng tỷ trọng năng lượng tái tạo trong tổng cơ cấu điện quốc gia.
• Góp phần giảm tải lưới điện: Khi nhiều hộ gia đình và doanh nghiệp tự sản xuất điện, sẽ giảm tải cho hệ thống lưới điện quốc gia, đặc biệt vào giờ cao điểm.
• Bảo vệ môi trường: Điện mặt trời giúp giảm phát thải khí nhà kính, góp phần thực hiện cam kết Net Zero vào năm 2050 của Việt Nam.

Phân tích chuyên sâu về lợi ích

Theo tính toán của các chuyên gia, với chính sách mới, một hộ gia đình lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà công suất 10 kWp có thể:

• Tự sản xuất và tiêu thụ khoảng 1.200 kWh/tháng
• Bán lại được khoảng 600 kWh/tháng (50% sản lượng)
Thu nhập từ bán điện dư: khoảng 4,2 triệu đồng/tháng
• Thời gian hoàn vốn dự kiến: 4-5 năm (giảm từ 7-8 năm trước đây)

Đối với doanh nghiệp, lợi ích còn lớn hơn do công suất lắp đặt lớn hơn và nhu cầu sử dụng điện cao hơn. Một doanh nghiệp lắp đặt hệ thống điện mặt trời công suất 100 kWp có thể hoàn vốn chỉ trong 3-4 năm.

Thách thức và giải pháp

Tuy nhiên, chính sách mới cũng đặt ra một số thách thức:

• Quản lý lưới điện: Việc tăng số lượng hệ thống điện mặt trời mái nhà có thể gây khó khăn cho việc quản lý lưới điện, đặc biệt là vấn đề ổn định tần số.
• Cơ chế giá: Giá bán điện 7,09 USD/MWh có thể không đủ hấp dẫn để khuyến khích đầu tư lớn.
• Hạ tầng kỹ thuật: Nhiều khu vực chưa có hạ tầng kỹ thuật để hỗ trợ kết nối điện mặt trời mái nhà.

Để giải quyết các thách thức này, Bộ Công Thương đề xuất: