Giới nhà băng tiếp tục bơm tiền vào nhiên liệu hóa thạch

Báo cáo mới tiết lộ 65 ngân hàng lớn nhất thế giới đầu tư 906 tỷ USD vào nhiên liệu hóa thạch trong năm 2025

Một báo cáo mới được công bố bởi một liên minh các tổ chức phi chính phủ (NGO) đã phơi bày sự tiếp tục của dòng vốn khổng lồ từ hệ thống ngân hàng toàn cầu vào ngành nhiên liệu hóa thạch, bất chấp các cam kết về biến đổi khí hậu ngày càng tăng. Theo báo cáo này, 65 ngân hàng lớn nhất thế giới đã cấp tổng cộng 906 tỷ USD cho ngành nhiên liệu hóa thạch chỉ trong năm 2025, trong đó có 508 tỷ USD được dành riêng cho các dự án mở rộng khai thác.

Bối cảnh báo cáo

Báo cáo này được thực hiện bởi một liên minh gồm các tổ chức môi trường hàng đầu thế giới, bao gồm Rainforest Action Network, BankTrack, Friends of the Earth US, và nhiều tổ chức khác. Đây là năm thứ báo cáo được công bố, theo dõi dòng vốn từ các tổ chức tài chính vào các dự án nhiên liệu hóa thạch.

Sự xuất hiện của báo cáo này diễn ra vào thời điểm thế giới đang đối mặt với những thách thức khí hậu chưa từng có, với các hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng và áp lực toàn cầu giảm phát thải carbon. Mặc dù nhiều quốc gia và công ty đã cam kết đạt được mức trung hòa carbon vào năm 2050, việc đầu tư vào nhiên liệu hóa thạch vẫn tiếp tục ở mức cao.

Số liệu đáng báo động

Dữ liệu từ báo cáo cho thấy một sự gia tăng đáng kể so với các năm trước, cho thấy sự không nhất quán giữa các cam kết công khai và hành động thực tế của các tổ chức tài chính.

Số liệu cho thấy không chỉ tổng số tiền đầu tư tăng lên, mà tỷ lệ vốn dành cho các dự án mở rộng cũng tăng lên, điều này mâu thuẫn trực tiếp với các mục tiêu khí hậu toàn cầu.

Phân tích chi tiết

Báo cáo đã phân tích các ngân hàng hàng đầu trong danh sách này, với một số tổ chức tài chính nổi bật về mức độ đầu tư vào nhiên liệu hóa thạch:

Trong số 906 tỷ USD, khoảng 45% đã được đầu tư vào các dự án dầu khí, 30% vào than đá, và 25% vào khí đốt tự nhiên. Điều này cho thấy dầu vẫn là nhiên liệu hóa thạch nhận được nhiều đầu tư nhất, bất chấp xu hướng chuyển dịch dần sang khí đốt ở nhiều quốc gia.

Phản ứng từ các tổ chức môi trường

Các tổ chức phi chính phủ đã lên tiếng mạnh mẽ chống lại các phát hiện này. "Những con số này không chỉ đáng thất vọng, mà còn là một sự phản bội đối với các cam kết công khai của các ngân hàng về biến đổi khí hậu," cho một phát ngôn từ Rainforest Action Network.

Nhiều tổ chức kêu gọi các nhà đầu tư và khách hàng của các ngân hàng này phải lên tiếng và yêu cầu những thay đổi thực sự trong chính sách đầu tư. "Không thể các ngân hàng nói một chuyện và làm một chuyện khác," một nhà hoạt động môi trường cho biết. "Họ phải chọn giữa lợi nhuận ngắn hạn và tương lai hành tinh."

Bối cảnh cam kết khí hậu toàn cầu

Thỏa thuận Paris

Thỏa thuận Paris năm 2015 đã thiết lập mục giới hạn tăng nhiệt độ toàn cầu dưới 2°C, ưu tiên 1.5°C so với mức tiền công nghiệp. Để đạt được điều này, các nhà khoa khí hậu cho biết thế giới cần giảm phát thải carbon khoảng 45% vào năm 2030 và đạt mức trung hòa carbon vào năm 2050.

Để đạt được các mục tiêu này, việc đầu tư mới vào nhiên liệu hóa thạch phải giảm đáng kể, và các nguồn năng lượng tái tạo cần được tăng tốc. Tuy nhiên, báo cáo này cho thấy xu hướng ngược lại đang diễn ra.

Các cam kết của ngân hàng

Nhiều ngân hàng trong danh sách này đã công bố các cam kết về khí hậu, bao gồm việc đạt được mức trung hòa carbon trong hoạt động của riêng họ, hỗ trợ các khách hàng chuyển đổi sang kinh tế thấp carbon, và ngừng tài trợ cho các dự án than đá mới.

Tuy nhiên, báo cáo cho thấy các cam kết này không đi kèm với hành động đủ mạnh. "Việc tiếp tục đầu tư vào nhiên liệu hóa thạch, đặc biệt là các dự án mở rộng, cho thấy các cam kết này chỉ là khẩu hiệu chứ không phải là cam kết thực sự," một nhà phân tích cho biết.

Tác động môi trường

Việc tiếp tục đầu tư vào nhiên liệu hóa thạch có ý nghĩa sâu sắc đối với môi trường toàn cầu. Các dự án dầu khí và than đá mới sẽ góp phần làm tăng phát thải carbon, đẩy nhanh tốc độ biến đổi khí hậu.

Theo ước tính của các nhà khoa học, các dự án nhiên liệu hóa thạch hiện có trong danh mục đầu tư của các ngân hàng này sẽ tạo ra lượng carbon đủ để làm tăng nhiệt độ toàn cầu lên hơn 3°C so với mức tiền công nghiệp, vượt xa mục tiêu 1.5°C của Thỏa thuận Paris.

Ngoài ra, việc khai thác nhiên liệu hóa thạch cũng gây ra các vấn đề môi trường địa phương, bao gồm ô nhiễm không khí, nước, và đất, cũng như phá hủy các hệ sinh thái quan trọng.

Tương lai ngành ngân hàng và nhiên liệu hóa thạch

Xu hướng thay đổi

Mặc dù báo cáo này chỉ ra sự tiếp tục của đầu tư vào nhiên liệu hóa thạch, cũng có những dấu hiệu cho thấy sự thay đổi đang diễn ra. Một số ngân hàng đã bắt đầu giảm đầu tư vào than đá, và một số đã cam kết ngừng tài trợ cho các dự án than đá mới.

Ngoài ra, nhu cầu về năng lượng tái tạo đang tăng nhanh, với nhiều quốc gia đặt mục tiêu đạt 100% năng lượng tái tạo vào giữa thế kỷ này. Điều này tạo ra cơ hội đầu tư mới cho các ngân hàng.

Áp lực từ nhà đầu tư

Áp lực từ các nhà đầu tư cũng đang tăng lên. Nhiều quỹ đầu tư lớn, bao gồm các quỹ hưu trí và quỹ đầu tư tổ chức, đang yêu cầu các công ty họ đầu tư phải có chiến lược giảm phát thải rõ ràng.

Đặc biệt, các nhà đầu tư trẻ hơn, những người sẽ phải đối mặt với hậu quả lâu dài của biến đổi khí hậu, đang ngày càng quan tâm đến các vấn đề ESG (Môi trường, Xã hội, Quản trị) và yêu cầu các tổ chức tài chính phải minh bạch hơn về tác động môi trường của các khoản đầu tư của họ.

Kết luận

Báo cáo này cho thấy một khoảng cách đáng lo ngại giữa các cam kết công khai và hành động thực tế của các ngân hàng lớn thế giới trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu. Việc tiếp tục đầu tư hàng trăm tỷ USD vào nhiên liệu hóa thạch, đặc biệt là các dự án mở rộng, cho thấy một sự không nhất chí nghiêm trọng.

Tuy nhiên, cũng có những dấu hiệu cho thấy sự thay đổi đang diễn ra, với áp lực ngày càng tăng từ các nhà đầu tư, khách hàng, và cộng đồng. Chỉ có thời gian mới cho biết liệu các ngân hàng có thực sự thay đổi chiến lược đầu tư của mình để phù hợp với các mục tiêu khí hậu toàn cầu hay không.

Một điều chắc chắn là, trong bối cảnh khẩn cấp về khí hậu hiện nay, sự chậm trễ trong việc chuyển đổi khỏi nhiên liệu hóa thạch không còn là một lựa chọn. Tương lai hành tinh phụ thuộc vào hành động ngay lập tức và quyết liệt từ tất cả các bên, bao gồm cả hệ thống ngân hàng toàn cầu.