Xung đột Trung Đông đã thổi bay 1 tỷ thùng dầu dự trữ toàn cầu - Giá dầu 110 USD có còn là dự báo quá thấp?
Ngày 14/06/2026, hàng loạt báo cáo từ Rystad Energy, Enverus Intelligence Research, Standard Chartered và Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ EIA đã phát đi những cảnh báo đáng chú ý về thị trường dầu mỏ toàn cầu. Theo các tổ chức này, cuộc xung đột tại Trung Đông đang gây ra những biến động chưa từng thấy trên thị trường năng lượng toàn cầu, với những hậu quả kéo dài có thể ảnh hưởng đến nhiều năm tới.
Thiệt hại lịch sử trên thị trường dầu mỏ
Ông Aditya Saraswat, Giám đốc Nghiên cứu Trung Đông và Bắc Phi của Rystad Energy, cho biết cuộc xung đột tại Trung Đông đã khiến thị trường dầu mỏ toàn cầu mất khoảng 1 tỷ thùng dầu nguồn cung tích lũy chỉ trong vòng 3 tháng. Con số này tương đương khoảng 2,5 lần tổng lượng dầu còn lại trong Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược của Mỹ.
Mỗi tháng chiến sự kéo dài sẽ khiến thị trường mất thêm khoảng 350 triệu thùng dầu tích lũy, theo nhận định của ông Saraswat. Đây được xem là sự gián đoạn nguồn cung lớn nhất trong lịch sử ngành dầu khí hiện đại.
| BẢNG THỐNG KÊ TÁC ĐỘNG NGUỒN CUNG | |
|---|---|
| Chỉ tiêu | Giá trị |
| Nguồn cung dầu mất tích lũy hiện tại | 1 tỷ thùng |
| Dự báo cuối năm 2026 | Gần 2 tỷ thùng |
| Sản lượng đang bị gián đoạn | 11,8 triệu thùng/ngày |
| Quốc gia bị ảnh hưởng trực tiếp | 6 nước vùng Vịnh |
| Mức tăng dầu mất thêm mỗi tháng | 350 triệu thùng |
| Hormuz trước xung đột | 20 triệu thùng/ngày |
| Hormuz hiện tại | Khoảng 2 triệu thùng/ngày |
Eo biển Hormuz - điểm nghẽn chiến lược
Một trong những nguyên nhân chính gây ra sự gián đoạn lớn này nằm ở eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng quan trọng nhất thế giới. Trước chiến sự, khoảng 20 triệu thùng dầu mỗi ngày đi qua Hormuz, chiếm một phần đáng kể nguồn cung toàn cầu. Hiện nay, lưu lượng chỉ còn khoảng 2 triệu thùng/ngày, tạo ra một khoảng trống khổng lồ trên thị trường.
Dự báo phục hồi nguồn cung
Dựa trên phân tích của Rystad Energy, thị trường có thể kỳ vọng một quá trình phục hồi dần dần trong những tháng tới:
| Thời điểm | Sản lượng khu vực |
|---|---|
| Tháng 7/2026 | Phục hồi 10 đến 15% |
| Tháng 8/2026 | 17,3 triệu thùng/ngày |
| Tháng 9/2026 | 20,9 triệu thùng/ngày |
| Tháng 10/2026 | Khôi phục 85% |
| Tháng 01/2027 | Khôi phục gần hoàn toàn |
Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo việc mở lại Hormuz không đồng nghĩa nguồn cung lập tức quay trở lại. Thiếu tàu chở dầu, thiếu bảo hiểm hàng hải, rủi ro an ninh và thiệt hại hạ tầng khai thác sẽ khiến quá trình phục hồi kéo dài nhiều tháng.
Enverus nâng dự báo giá dầu Brent
Enverus Intelligence Research vừa nâng dự báo giá dầu Brent nửa cuối năm 2026 từ khoảng 95 USD/thùng lên 110 USD/thùng. Quy đổi theo tỷ giá khoảng 26.000 VND/USD, giá dầu Brent tương đương khoảng 2.860.000 VND/thùng.
| Kịch bản Brent | |
|---|---|
| Dự báo cũ | Khoảng 2.470.000 VND/thùng |
| Dự báo mới | Khoảng 2.860.000 VND/thùng |
| Trung bình năm 2027 | Khoảng 2.730.000 VND/thùng |
Ông Al Salazar, Giám đốc Enverus Intelligence Research, cho rằng ngay cả nếu Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận hòa bình trong tháng 06/2026 thì việc khôi phục hoạt động của Hormuz vẫn cần nhiều tháng. Ông nhận định thị trường đang bước vào giai đoạn "giá cao kéo dài" thay vì chỉ là một cú sốc ngắn hạn.
Standard Chartered cảnh báo rủi ro mất vĩnh viễn
Bà Emily Ashford, Trưởng bộ phận Nghiên cứu Năng lượng của Standard Chartered, cho rằng không phải toàn bộ sản lượng dầu bị mất đều có thể phục hồi. Một số mỏ dầu có thể bị suy giảm áp suất vỉa, hư hỏng cơ sở khai thác hoặc mất hiệu quả kinh tế sau thời gian dài ngừng hoạt động.
| Nguồn cung mất | Khả năng phục hồi |
|---|---|
| 30 đến 40% | Trong vài tuần |
| 80 đến 90% | Sau khoảng 1 năm |
| 10 đến 20% | Cần nhiều năm |
| Tối đa 10% | Có thể mất vĩnh viễn |
Lý do khiến lượng dầu dự phòng toàn cầu có nguy cơ suy giảm lâu dài, theo bà Ashford, chính là những thiệt hại cơ bản và lâu dài đối với cơ sở hạ tầng khai thác dầu.
EIA Mỹ giữ quan điểm thận trọng
Ngày 09/06/2026, EIA công bố báo cáo Triển vọng Năng lượng Ngắn hạn. Cơ quan này dự báo hoạt động vận tải dầu qua Hormuz chỉ bắt đầu phục hồi trong quý III/2026. Việc trở lại mức bình thường trước chiến sự nhiều khả năng không thể hoàn thành trước đầu năm 2027.
Những ngành chịu áp lực lớn nhất
Sự biến động giá dầu ảnh hưởng đến nhiều ngành kinh tế khác nhau, với mức độ tác động không đồng đều:
| Ngành | Mức ảnh hưởng |
|---|---|
| Hàng không | Rất cao |
| Vận tải biển | Rất cao |
| Hóa dầu | Cao |
| Điện khí | Cao |
| Logistics | Cao |
| Sản xuất công nghiệp | Trung bình đến cao |
| Người tiêu dùng | Cao |
Khi giá dầu tăng mạnh, giá nhiên liệu vận tải, điện năng, hóa chất và hàng hóa tiêu dùng thường tăng theo với độ trễ từ vài tuần đến vài tháng. Điều này tạo ra hiệu ứng lan rộng trên toàn bộ nền kinh tế.
Nhận định về tương lai thị trường năng lượng
Thị trường dầu mỏ hiện không còn chỉ phản ứng với các cuộc không kích hay tuyên bố ngoại giao giữa Mỹ và Iran. Điều đáng lo hơn là lượng tồn kho toàn cầu đang bị bào mòn nhanh hơn tốc độ phục hồi nguồn cung.
Nếu kịch bản của Rystad Energy trở thành hiện thực và tổng lượng dầu mất tích lũy tiến gần 2 tỷ thùng vào cuối năm 2026, thị trường năng lượng thế giới có thể bước vào giai đoạn thiếu hụt kéo dài chưa từng thấy kể từ các cuộc khủng hoảng dầu mỏ lớn trong lịch sử hiện đại.
Giá dầu 110 USD/thùng có thể không còn là dự báo quá thấp, mà là thực tế mà thị trường sẽ phải đối mặt trong trung hạn. Các quốc gia và doanh nghiệp cần chuẩn bị cho một kỷ nguyên mới của giá năng lượng cao hơn, với những thách thức về an ninh năng lượng và tái cấu trúc các mô hình kinh tế phụ thuộc vào dầu mỏ.